Greta, 8 yaşındayken okulda iklim değişikliğini öğrendi. Sera gazlarının dünya yaşamını farklılaştırıyor olması onun için korkutucuydu. Yok olan binlerce canlı türü, verimliliğini yitiren toprak ve yükselen su seviyesi küçük bir kızın tek başına aşamayacağı sorunlardı. Üç yıl sonra depresif hâle geldi, konuşmaktan ve yemekten kesildi ve sonunda kendisine Asperger sendromu, obsesif kompulsif bozukluk (OKB) ve seçici mutizm teşhisi kondu. Bir taraftan hayatını sınırlayan hastalıklar, bir taraftan da kendine dert edindiği küresel iklim krizi, aşılamayacak hâldeydi.
Mart 2018’de Svenska Dagbladet gazetesi tarafından düzenlenen iklim değişikliği kompozisyon yarışmasını kazandı. 2018 ağustos ayında elinde iklim için okul grevi yazan bir pankart ile İsveç Parlamentosu önünde oturma eylemine başladı, sesini halka ve siyasilere duyurmaya çalıştı. Arkadaşlarını ve çevresinde ki gençleri de davet etmesine rağmen hiçbiri umursamadı. Greta, 9. sınıfa başlamıştı fakat İsveç Parlamentosu seçimleri yaklaşmaktaydı. Her gün Mynttorget'de (parlamento meydanı) tek başına protestosuna devam etti. İsveç’te o yıl son 260 yılın en sıcak yazı yaşanıyordu. Orman yangınları artmış ve ani sıcaklık dalgaları hayatı olumsuz etkiliyordu. Greta‘nın isteği, sanayi devriminden bu yana inanılmaz şekilde artan karbon emisyonunun azaltılmasını ve amacı küresel ısınmayı 1,5 derecenin altında tutmayı hedefleyen Paris Anlaşması’nın uygulanmasını sağlamaktı.
Greta daha sonra eylemlerine sadece Cuma günleri devam etti. Sınıf arkadaşlarına ve tüm dünya gençlerine iklim mücadelesinde ilham verdi. Şubat 2019'da 224 akademisyen, Thunberg'in ve okul çocuklarının seslerini duyurma eylemlerinden ilham aldıklarını belirten bir destek mektubu imzaladı. Mayıs 2019'da Yeni Zelanda'daki bir etkinlikte konuşan Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, kendi kuşağının "iklim değişikliğine karşı savaşı kazanmadığını" ve "gezegeni kurtarmanın’’ gençlere düşen bir görev olduğunu söyledi. İsviçre’nin Davos kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'na katıldı. 1500 özel jet uçağı ile dünyanın dört bir tarafından gelen delegelerin aksine o İsveç’ten İsviçre’ye 32 saatlik bir tren yolculuğu ile geldi. Orada dünyaya şöyle seslendi:
“Adım Greta Thunberg, 15 yaşındayım ve İsveç’ten geliyorum. Burada iklim adaleti için konuşuyorum. Birçok insan İsveç’in sadece küçük bir ülke olduğunu ve ne yapacağımızın önemli olmayacağını söylüyor. Ancak fark yaratmak için hiçbir zaman küçük olmadığımızı öğrendim. Ve eğer bir kaç çocuk sadece okula gitmeyerek dünyanın dört bir yanında manşetlere çıkabiliyorsa gerçekten istersek birlikte neler yapabileceğimizi hayal edin. Ancak bunu yapabilmek için ne kadar rahatsız edici olursa olsun açık konuşmak zorundayız. Siz sadece hiç bitmeyen yeşil ekonomik büyümeyi konuşuyorsunuz çünkü popüler olmaktan korkuyorsunuz. Yapılması mantıklı olan tek şey imdat frenini çekmek iken siz sadece bizi bu hâle getiren aynı kötü fikirlerle ilerlemekten söz ediyorsunuz. Biz çocuklara bıraktığınız şeyin böyle bir yük olduğunu itiraf edebilecek kadar bile olgun değilsiniz. Popüler olmak benim umurumda değil. İklim adaleti ve yaşayan bir gezegen benim umurumda. Oldukça az sayıda insan muazzam miktarda para kazanma fırsatlarını kaybetmesin diye medeniyetimiz feda ediliyor. Benimki gibi ülkelerde yaşayan zengin insanlar lüks içerisinde yaşayabilsin diye biyosferimiz feda ediliyor. Birkaç kişinin lüksünü ödeyen şey bir çok kişinin acısıdır. 2078 yılında 75. yaş günümü kutlayacağım. Çocuklarım olursa belki o günü benimle geçirecekler, belki bana sizi soracaklar, belki haretekete geçmek için hâlâ vakit varken neden hiçbir şey yapmadığınızı soracaklar. Çocuklarınızı her şeyden çok sevdiğinizi söylüyorsunuz ama böyle olmasına rağmen onların gözleri önünde geleceklerini çalıyorsunuz. Politik olarak neyin mümkün olduğunu konuşmak yerine yapılması gerekenlere odaklanmadığınız sürece umut yok. Bir krizi kriz olarak ele almadığımız sürece çözemeyiz. Fosil yakıtları yerin altında bırakmamız ve dürüstlüğe odaklanmamız gerekiyor. Ve bu sistemin içinde çözümlerin bulunması imkânsız, belki de sistemin kendisini değiştirmemiz gerekiyor. Buraya umursasınlar diye dünya liderlerine yalvarmaya gelmedik. Bizi geçmişte görmezden geldiniz ve yine görmezden geleceksiniz. Bahanelerimiz tükendi ve zamanımız da tükeniyor. Buraya hoşunuza gitse de gitmese de değişimin geleceğini haber vermeye geldik. Gerçek güç insanlara aittir.”
Nisan 2019'da Avrupa Parlemento binasında bir konuşma yaptı. Avrupa Birliği’nin en üst makamına seslendi. Konuşmasından sonra ise AB iklim değişikliği ile mücadele fonunu 2 katına çıkardı. Bütün dünyada gençler birbirlerini örgütleyerek 15 Mart, 24 Mayıs, 20 ve 27 Eylül’de küresel iklim grevi düzenledi. Evet! Her ülkeden çocukların hiçbir hiyerarşi olmadan kendi gelecekleri için düzenledikleri eylemlerdi bunlar. Bu eylemlere 7 milyonun üzerinde çocuk katıldı. BM Genel Sekreteri tarafından BM İklim Zirvesi'ne (2019) davet edilen Greta, İsveç’ten New York’a sıfır karbon emisyonlu bir yelkenli ile 15 günlük bir yolculuk yaptı. Yelkenlide duş ve tuvalet yoktu.
Birleşmiş Milletler: İklim Eylem Zirvesi 2019 Thunberg, 23 Eylül 2019'da New York'ta düzenlenen 2019 BM İklim Eylem Zirvesi'nde toplanan dünya liderlerine hitap etti. Dünya liderlerini iklim değişikliği konusundaki eylemsizlikleriyle hayallerini ve çocukluğunu çalmakla suçlayarak, konuşmasını medya tarafından yaygın olarak görüntülenmiş ateşli bir girişle Genel Kurul'a çıktı:
"Bu tamamen yanlış. Burada olmamalıydım. Okyanusun diğer tarafında okula geri dönmeliyim. Yine de hepiniz biz gençlere umut için muhtaçsınız. Ne cüretle! Hayallerimi ve çocukluğumu boş sözlerinle çaldınız. Ve yine de şanslı olanlardan biriyim. İnsanlar acı çekiyor. İnsanlar ölüyor. Tüm ekosistemler çöküyor. Kitlesel bir yok oluşun başlangıcındayız. Ve konuşabileceğiniz tek şey para ve ebedi ekonomik büyüme masalları… Ama gençler ihanetinizi anlamaya başlıyor. Gelecek nesillerin gözleri üzerinizde. Ve eğer bizi başarısızlığa uğratmayı seçerseniz, sizi asla affetmeyeceğiz."
10 dakika boyunca toplantıya katılan ve ardından ayrılan ABD Başkanı Donald Trump, açılış konuşmasının bir videosunu "tweet"ledi ve şunları söyledi: "Parlak bir geleceği dört gözle bekleyen çok mutlu bir genç kız gibi görünüyor. Onu görmek çok güzel!"
Thunberg, Trump'ın "tweet"ine doğrudan yorum yapmadı, ancak Twitter biyografisinde bir değişiklik yaptı: Kendisini "parlak bir geleceği dört gözle bekleyen çok mutlu bir genç kız" olarak tanımladı. Artık tüm dünyanın karşısında okuldan kaçan bir kız çocuğu yoktu. Artık karşılarında dünyanın tüm gençlerinin yaşamak ve yaşatmak iradesi vardı.
Var mıydı?
Kaynakça
Thunberg, G. (2018). School strike for climate – save the world by changing the rules. TEDxStockholm.
Crouch, D. (2018). "The Swedish 15-year-old who's cutting class to fight the climate crisis". The Guardian.
Tait, A. (2019). "Greta Thunberg: How one teenager became the voice of the planet".Wired.
Tech Warrant editörleri. (2019). "Time Person Of The Year Is Greta Thunberg". Tech Warrant.
Walls, J. (2019). "UN Secretary-General Antonio Guterres says his generation should have done more on climate change". The New Zealand Herald.
Behrmann, S. (2019). Teen climate activist Greta Thunberg sets stare on Donald Trump at UN in viral video. USA TODAY, Davos 2019.
Kapak fotoğrafı için tıklayınız.